س 631 - « اضغاث احلام » چه نوع رؤيا و خوابى است ؟ ج - رؤيايى است كه نفس صاحبش به يك انتقال و دو انتقال اكتفا ننموده ، مثلا از آنچه ديده به ضدش منتقل شده ، و از آن ضد به مثل آن ضد و از مثل آن ضد به ضد آن مثل ، و همچنين بدون اينكه به حدّى توقف كرده باشد انتقال بعد از انتقال و تصرّف بعد از تصرّف كرده ، به‌طورى كه ديگر مشكل است كه تعبيرگو بتواند رؤياى مزبور را به اصلش برگرداند ، اين گونه خواب‌ها را « اضغاث احلام » مىنامند ، كه تعبير ندارد ، براى اينكه يا دشوار است و يا ممكن نيست تعبيرش كرد . « 1 » س 632 - آيا در قرآن به سه قسم رؤياها اشاره‌اى شده است و آن‌ها مورد تأييد قرآن مىباشند ؟ ج - خداى تعالى در كلام خود به هرسه قسم رؤيا و خواب اشاره كرده و از قسم اوّل ، رؤياى ابراهيم و رؤياى مادر موسى و پاره‌اى از رؤياهاى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را آورده ، و به قسم دوم هم در جملهء « اضغاث احلام » اشاره كرد ، كه چنين رؤياهايى هم هست ، و از قسم سوم ، رؤياى يوسف و رؤياهاى دو رفيق زندانى او و رؤياهاى پادشاه مصر را كه هرسه در سورهء يوسف آمده برشمرده است . « 2 » س 633 - آيا شباهت و ارتباطى كه بين مرگ و خواب باشد در آياتى از قرآن كريم اشاره شده است ؟ ج - يك جا مىفرمايد : « وَ هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ ، او كسى است كه شما را در شب

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 11 ، ص 371 ( 2 ) . الميزان ؛ ج 11 ، ص 372 .